Meer uren werken in het onderwijs na (financiële) prikkels

Een van de mogelijke oplossingen voor de personeelstekorten in het onderwijs is dat huidige en aankomende leraren meer uren per week gaan werken. In het onderwijs werkt men relatief veel in deeltijd. Het kabinet wil daarom meer uren werken stimuleren, bijvoorbeeld met financiële prikkels.

In dit onderzoek zijn leraren in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs gevraagd of zij, zonder en met aanvullende prikkels, meer uren willen werken. Hiervoor is een vignettenstudie opgezet waarin respondenten diverse meerurenbonussen of aanvullende arbeidsvoorwaarden (andere werktaken, afstemmen werk en privé, gratis kinderopvang) voorgelegd kregen.

Belangrijkste conclusies

Hoofdvraag in dit onderzoek is of bonussen een effectieve en doelmatige manier zijn om leraren/docenten meer uren te laten werken. Gelet op de gemeten effecten kunnen bonussen daar zeker aan bijdragen. Daartegenover staan mogelijk hoge kosten en dat effecten voor een belangrijk deel tijdelijk kunnen zijn. Ook blijkt dat de andere onderzochte arbeidsvoorwaarden (andere taken dan lestaken, afstemmen werk op privé en gratis kinderopvang) een substantieel effect kunnen hebben en een alternatief of aanvulling kunnen zijn.

Uit het onderzoek blijken ook andere mogelijkheden om meer uren werken te stimuleren. Simpelweg vaker het gesprek voeren tussen leidinggevende en leraar over meer uren werken, kan mogelijk ook leiden tot meer afspraken met leraren over meer uren werken. Een flink deel van de leraren (bijna de helft) heeft in de afgelopen jaren niet zo’n gesprek gehad, maar bijna een kwart van hen geeft aan desgevraagd wel open te staan voor een contractuitbreiding.

Dat zal voor een belangrijk deel leraren betreffen voor wie een contractuitbreiding niet nodig is vanuit het perspectief van de school, maar die zelf wel meer zouden willen werken. Maar voor een deel kan dit ook leraren betreffen voor wie wel geldt dat een extra inzet binnen de school welkom is. Een gericht gesprek waarin wordt besproken onder welke omstandigheden die leraren meer zouden kunnen en willen werken, is dan nuttig. De inzichten uit dit onderzoek kunnen dat gesprek mogelijk versterken.