Meer meesters? Routes naar diversiteit in de klas

Meesters zijn schaars en de ondervertegenwoordiging van mannen in het basisonderwijs is hardnekkig. Daarom heeft het ministerie van OCW aan ResearchNed gevraagd een onderzoek te doen naar initiatieven om de instroom van mannen in de pabo te vergroten (instroom), ze vervolgens met succes de opleiding te laten doorlopen (doorstroom) en tot slot in het onderwijs te houden (uitstroom naar arbeidsmarkt, aantrekkelijkheid beroep).

Opzet onderzoek

Na het analyseren van bestaande onderzoeken en initiatieven en het interviewen van experts vanuit onderzoek en praktijk, zijn casestudies uitgevoerd bij drie pabo’s. Als resultaat van het onderzoek zijn concrete handvatten geformuleerd voor zowel lerarenopleidingen, schoolbesturen als overheid, om een meer diverse populatie leerkrachten te bevorderen.

Conclusies en adviezen

Er vielen twee punten op in het onderzoek. Het eerste punt is de oproep van vele geïnterviewden (zowel experts als geïnterviewden binnen de casestudies) om de focus op het aantrekken van mannen niet dominant te laten zijn. Het zou moeten gaan om het motiveren van mannen én vrouwen van diverse achtergronden voor het onderwijs en het maatschappelijk belang van de functie als leerkracht basisonderwijs dient benadrukt te worden.

Als tweede valt op dat de pabo’s in de casestudies via allerlei aangrijpingspunten werken aan het vergroten van diversiteit, mede als bijeffect van maatregelen die een ander primair doel hadden. Niet óf/óf, maar én/én: mogelijkheden tot specialisatie en/of verbreding, een curriculum met ruimte voor eigen keuzes (eigen (leer)stijl in bijvoorbeeld rapportage), een actieve studievereniging, werken aan een informele onderlinge sfeer en cultuur (tussen studenten onderling en zeker ook tussen studenten en docenten), zichtbaarheid van mannen in de voorlichting. Het geïsoleerde effect van elk van deze keuzes is niet vast te stellen en zou vermoedelijk ook een te simpele weergave zijn van een weerbarstig streven naar diversiteit; een combinatie van keuzes lijkt het devies.