Onafhankelijke studiekeuzeinformatie – dataonderzoek Studiekeuze123
Aanleiding onderzoek
De informatie die studiekeuze123 verzamelt, komt uit verschillende bronnen. In 2016 is er commotie ontstaan rondom de kwaliteit, onafhankelijkheid en objectiviteit van de data. De Tweede Kamer wilde dat er onderzocht werd hoe het precies met de data en de governancestructuur van Studiekeuze123 zit. Daarom deed de minister de volgende toezeggingen:
1. een evaluatie uit te voeren van de governancestructuur van Studiekeuze123, mede gericht op
objectieve en onafhankelijke studiekeuzeinformatie en;
2. een data-analyse te laten verrichten waarbij aspecten als betrouwbaarheid, onafhankelijkheid,
relevantie en de vindbaarheid van de informatie aan de orde moeten komen.
ResearchNed nam het onderzoek van de tweede toezegging voor haar rekening.
Belangrijkste conclusies
- De database is grotendeels opgebouwd uit gelegitimeerde en gezaghebbende bronnen die buiten het bereik van de instelling liggen. Het detailniveau van de database is dat van de vestiging en binnen dit vestigingsniveau de opleidingsvorm (voltijd, deeltijd, duaal). Het informatiegehalte van het CROHO is de laatste jaren fors toegenomen en heeft ertoe geleid dat meer velden dan voorheen uit deze bron kunnen worden opgenomen.
- Er zijn op dit moment geen evidente landelijke bronnen voorhanden met dekkende gegevens over de kwaliteit en beschikbaarheid van stages.
- Het project Studie in Cijfers is goed verlopen. In relatief korte tijd is men er onder regie van Studiekeuze123 in geslaagd afstemming te bereiken over definities, data te genereren en het
de zichtbaarheid te maximaliseren. Ten aanzien van Studie in Cijfers kunnen we concluderen dat het merendeel van de instellingen de bijsluiters op de website heeft geplaatst. De
vindbaarheid van de bijsluiters op zowel de website studiekeuze123.nl als op de opleidingspagina’s van de instellingen is goed. - Los van de bronnen zou het theoretisch wel mogelijk zijn dat instellingen invloed uitoefenen op de definities en bewerkingen die gedaan worden op basis van deze bronnen. Immers,
rendementen, doorstroom naar het tweede jaar en de arbeidsmarktgegevens worden (deels) door de koepels berekend. Afgezien van de fout in de arbeidsmarktcijfers van het wo die
(terecht) is geconstateerd in het voorjaar van 2016 (en inmiddels is hersteld), hebben we in dit traject geen aanleiding gevonden om te veronderstellen dat gekozen is voor definities die een
(te) gunstig beeld laten zien. - Er is geen indicatie dat instellingen belang hebben bij het manipuleren van gegevens die zij via HODEX/Studiekeuzewebformulier aanleveren, noch dat dit gebeurt.
- Het is voor Studiekeuze123 een uitdaging om de cijfers uit HODEX/Studiekeuzewebformulier adequaat te tonen, zeker als het gaat om een rechtstreekse koppeling en veel missende
waarden. De missende waarden van de BSA-norm uit HODEX/Studiekeuzewebformulier worden echter foutief weergegeven op de website. Indien geen BSA-norm is aangeleverd, wordt op de website vermeld: ‘Bindend studieadvies: Nee’. Deze informatie is misleidend en suggereert dat er geen BSA gehanteerd wordt, terwijl dit evident in de praktijk wél gebeurt. Het advies aan Studiekeuze123 is om deze fout per direct te herstellen (bijv. ‘Bindend studieadvies: Geen gegevens beschikbaar’). - Instellingen kunnen een verzoek indienen tot het aanbrengen van wijzigingen via een helpdesk. Theoretisch geeft dit instellingen de mogelijkheid om cijfers aan te (laten) passen. In de praktijk komt dit niet of nauwelijks voor.
- De vulling van de velden is afhankelijk van de grootte en de stabiliteit van de opleiding. Er zijn meer gegevens bekend van grote en stabiele opleidingen. Opleidingsrendementen kunnen alleen worden weergegeven indien de opleiding voldoende jaren bestaat. Gegevens afkomstig uit surveys kunnen alleen worden weergegeven indien voldoende studenten of alumni van de
betreffende opleiding hebben meegedaan aan het onderzoek. Dit zorgt ervoor dat de vulling van de verschillende velden niet bij alle opleidingen maximaal is.
Aanbevelingen
- De focus van Studiekeuze123 ligt bij de studiekiezer. De laatste twee jaren is meer inzicht verkregen in hun informatiebehoefte en is de aanpak doelgroepgericht. Dat is een goede zaak.
De inhoudelijke doorontwikkeling van de database, het verkennen van nieuwe indicatoren of alternatieve bronnen zijn de laatste jaren nauwelijks meer een punt van aandacht. Mede
gezien het voorgaande punt adviseren wij om de klankbordgroepen en werkgroepen actiever in te zetten en hierin ter zake deskundigen te laten participeren, los van de organisatie die zij
representeren. Deze klankbordgroepen kunnen voorbereidend werk verrichten in het verkennen van nieuwe databehoeften en databronnen.
De gehele rapportage is te downloaden.
